BLS - informacje ogólne

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne (BLS – Basic Life Suport) - udzielenie pomocy poszkodowanemu bez wykorzystywania sprzętu innego niż środki ochrony osobistej.

 

W obowiązujących wytycznych ERC (European Resuscitation Council - Europejskia Rada Resuscytacji) dotyczących podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (BLS) u dorosłych wczesne wezwanie kwalifikowanej pomocy (numer 112 lub 999) poprzedza podjęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO). Wynika z najczęstszego mechanizmu doprowadzającego do nagłego zatrzymania krążenia (NZK) jakim jest VF i VT bez tętna, i konieczności wczesnej defibrylacji. Sam BLS zwykle nie przywraca skutecznego hemodynamicznie rzutu serca, wydolnego oddechu i świadomości. Pozwala jednak na przetrwanie reanimowanego, bez znacznej kwasicy i niedotlenienia, we względnie zadowalającym stanie hemodynamicznym, do momentu przybycia kwalifikowanej pomocy i wdrożenia elektroterapii i farmakoterapii, zachowując szansę na ich skuteczność.

Dlatego BLS i wczesna defibrylacja są to dwa najważniejsze ogniwa łańcucha przeżycia, decydujące o skuteczności reanimacji osoby z NZK.

Opóźnienie wezwania kwalifikowanej pomocy zmniejsza szansę skuteczności reanimacji.

 

Zatrzymanie krążenia rozpoznaje się, jeśli poszkodowany nie reaguje (jest nieprzytomny) i nie oddycha prawidłowo (uwaga na oddechy szczątkowe - agonalne/pojedyncze westchnienia/!). Nie sprawdzamy „oznak krążenia” na podstawie oceny tętna na tętnicy szyjnej – uznane za zbyt zawodne i czasochłonne. W praktyce oznacza to, iż po nieudanej próbie nawiązania kontaktu z osobą poszkodowaną (jest nieprzytomna) nie szukamy tętna, lecz po udrożnieniu dróg oddechowych, sprawdzamy oddech i jeśli go nie zauważymy, przyjmujemy że poszkodowany nie ma akcji serca.

Do badania tętna zobowiązani są tylko ratownicy zawodowi, lecz nawet oni powinni zrezygnować z badaniu tętna u dzieci, jeśli nie mają w tym wprawy.

 

Pamiętaj o wczesnej defibrylacji - zastosowanie AED (automatyczny defibrylator zewnętrzny) – urządzenia, które są coraz bardziej dostępne w miejscach publicznych. Są to proste w użyciu urządzenia, wydające instrukcje głosowych co i kiedy należy wykonać, w celu bezpiecznego wykonania defibrylacji.

 

Dowiedziono zależność pomiędzy występowaniem przerw w uciskaniu klatki piersiowej a redukcją szans poszkodowanego na przeżycie.

„Idealnym” rozwiązaniem jest ciągłe uciskanie klatki piersiowej podczas niezależnie prowadzonej wentylacji (asynchroniczna resuscytacja krążeniowo-oddechowa). Jest to jednak możliwe tylko z zastosowaniem zaawansowanych technik udrażniania dróg oddechowych.

 

2 oddechy ratownicze (wdechy i wydechy) nie powinny trwać dłużej niż 5 sekund.

 

Według nowych wytycznych ERC (Europejskiej Rady Resuscytacji) z 2010r., gdy BLS wykonuje osoba nieprzeszkolona, zachęca się do stosowania telefonicznego instruktażu z wyłącznym uciskaniem klatki piersiowej.

Uciśnięcia klatki piersiowej są najważniejsze, nawet z pominięciem wentylacji.

Świadków zdarzenia, odpowiednio przeszkolonych, zachęca się do wykonywania oddechów ratowniczych w połączeniu z uciśnięciami klatki piersiowej (sekwencja 30 uciśnięć do 2 wdechów).

Prowadzenie RKO (resuscytacji krążeniowo-oddechowej) wyłącznie uciskając klatkę piersiową (bez oddechów ratowniczych) jest dopuszczalne, jeśli ratujący nie jest w stanie lub nie chce wykonywać sztucznej wentylacji metodą usta-usta. Dowiedziono bowiem, iż niechęć do podejmowania wentylacji niejednokrotnie powstrzymuje od jakiejkolwiek próby resuscytacji.

Osoby zobowiązane, z racji wykonywanego zawodu, do udzielania pierwszej pomocy dzieciom powinni w trakcie resuscytacji przestrzegac proporcji 15:2 po 5 wstępnych oddechach ratowniczych (samotny ratownik może jednak nadal stosować proporcję 30:2).

 

Stosunek ucisków klatki piersiowej do wentylacji dla osób dorosłych, u których wystąpiło nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) to 30:2 (zaczynamy od wykonania 30 uciśnięć klatki piersiowej). Dotyczy również dzieci, jeśli zabiegi wykonywane są przez ratownika przedmedycznego (osobę nieprzeszkoloną).

 

Podczas uciskania klatki piersiowej dłonie umieszczamy na środku klatki piersiowej, bez straty czasu na identyfikację łuku żebrowego. Częstotliwość uciśnięć przynajmniej ok. 100/min., ale nie więcej niż 120/min, na głębokość 5-6cm (dawniej 4-5cm) (u osób dorosłych) lub 1/3 wymiaru przednio-tylnego klatki piersiowej (dzieci). Należy przy tym pamiętać, by klatka piersiowa wracała do pierwotnego kształtu. Staraj się minimalizować przerwy w uciskaniu klatki piersiowej.

Dowiedziono, iż po ok. 2 minutach jakość wykonywanych uciśnięć klatki piersiowej ulega pogorszeniu w wyniku zmęczenia. Jeśli na miejscu zdarzenia obecny jest więcej niż jeden ratownik, powinni się zmieniać (z jak najkrótszymi przerwami) co 2 minuty.

 

 

 

Jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których pierwotną przyczyną NZK są zaburzenia oddechowe np. w wyniku utonięcia, aspiracji ciała obcego czy zakrztuszenia, urazu, zatrucia lekami lub alkoholem, należy przez 1 minutę prowadzić resuscytację, a następnie udać się po pomoc. .

W przypadku stwierdzenia nagłego zatrzymania krążenia (NZK) u dzieci rutynowo zaleca się prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO) przez 1 minutę przed udaniem się po pomoc.